“Kan ik u helpen?” Ik loop met mijn fiets naar de hut van een visser. Misschien kan de man de batterij opladen? In de tussentijd rust ik uit op het strand. Dat is het mooie van de Sydostleden: de zee is altijd binnen handbereik.
Zijn naam is Mats, en hij is visser. Zijn boot ‘Anna’ is klaar voor vertrek en ligt al op de waterlijn, achter de tractor. Even later arriveert zijn broer. Hij draagt groene rubberwanten en een reddingsvest. Even denk ik dat ik dubbel zie, maar Max en Mats zijn tweelingbroers. Zij hebben samen zestig jaar gevist, waarvan twintig jaar op zee.
Hoe kun je ze uit elkaar houden? Dat kun je niet. Of wacht. Mats is een minuut ouder, en dat kun je zien. Hij neemt de leiding in alles. Hij kijkt me ondeugend aan en zegt: “Wil je met ons mee vissen?” “Ja, graag! Waar gaan we vandaag op vissen?” Ze zijn allebei verbaasd: “Paling, natuurlijk!”
De Sydostleden loopt langs de beroemde palingkust van Zweden. Eeuwenlang hebben mannen als Mats en Max hier op paling gevist. Na in de Saragossa Zee te hebben gepaaid, zwemmen de palingen terug naar de Oostzee en komen na een reis van 6000 kilometer terug in een van de fuiken van de tweeling terecht.
Mats en Max zijn een van de tien palingvissers met een vergunning om op de glibberige delicatesse te vissen. In heel Europa wordt de palingstand bedreigd. Zweden doet zijn uiterste best om de paling te beschermen en heeft zelfs strengere regels dan andere landen in Europa. Daarom is het aantal vergunningen voor de palingvisserij zeer beperkt en mag er nu slechts drie maanden per jaar worden gevist aan de oostkust van Skåne, de zogenaamde Åla-kust (palingkust), die zich uitstrekt van Åhus tot Stenshuvud. De reden dat nog steeds op de paling wordt gevist, is dat de kennis van vissers als Mats en Max van essentieel belang is om de paling voor uitsterven te behoeden.
Ondertussen voel ik me gestrest. De boot waar we op zitten is veel te klein voor zoveel mensen. Ik hurk en voel allerlei vissen rond mijn blote enkels kronkelen. Kwallen, baars, paling en haring. Plotseling ben ik bezorgd over de bijvangst: “Kwallen steken, nietwaar?” Een grijns van Max: “Alleen de vrouwelijke”.
De vangst is binnen! We varen terug met zes gladde mannetjesalen, de zogenaamde Baltic Gold, aan boord. Op naar het rookhuis, denken we, maar we konden niet meer mis zijn. Max en Mats zijn vissers, geen rokers, maar bovenal zijn het vertellers van aangrijpende verhalen. Iedereen weet: vissen moeten zwemmen, vooral palingen. Ze brengen wat wodka naar de tafel. August Strindberg’s woorden komen in me op: “40 duizend nuchtere mensen zijn een groter gevaar dan 40 duizend drinkers.”
We heffen het glas. Mats begint, en Max volgt: “Helan går, Sjung hopp faderallan lallan lej, Helan går.” Het is het beroemdste drinklied van Zweden. We begrijpen er geen woord van, maar iets in ons zegt ‘down in one’.
Vanmorgen zijn we op onze e-bikes gestart in Kivik, misschien wel het schattigste dorpje van Skåne. Elk vakwerkhuis is prachtig beschilderd. Alle stokrozen in de voortuinen wuiven zachtjes in de favoriete kleuren van Claude Monet. De Italiaanse reiziger Edmondo de Amicis zou het “een stad uit de etalage van een Neurenbergse speelgoedwinkel” noemen. Met een volle accu rijden we het vissersdorp uit, langs glooiende graanvelden, oude boerderijen, roomwitte kerken en ontelbare appelboomgaarden met meer dan 70 verschillende appelsoorten.
We zijn op weg naar onze lunchstop, dus maken we een grote lus landinwaarts. Kaffestugan Alunbruket in Andrarum blijkt een van de oudste koffiehuizen in Skåne te zijn. Net als Kivik, lijkt het op een oud dorp uit een oude speelgoedwinkel. Het café opende zijn deuren in de jaren 1930 en wordt nu gerund door het achterkleinkind van de oorspronkelijke eigenaar, Johan Carlsson. Hij vertelt ons over dit bijzondere dorp, in het bijzonder over de honderden arbeiders die hier ooit woonden en werkten in de fabriek waar ze aluin produceerden, een beitsmiddel dat gebruikt werd voor het looien van leer. Vroeger had dit dorp zijn eigen scholen, huizen en zelfs zijn eigen munt. Op die manier investeerden de mensen hun zuurverdiende geld terug in hun stad. Het contrast tussen toen en nu kon niet groter zijn. Ooit hing er een gele wolk van zwavel boven de stad. Tegenwoordig is daar geen spoor meer van te bekennen en fietsen we een perfect klein hobbitdorp binnen.
“Hoe ver nog?” We zaten al een tijdje in het zadel toen we ontdekten dat de accu niet volledig was opgeladen bij het vissershuisje van Mat & Max. We rijden verder over een grindweg in een bos waar elke heuvel onmiddellijk door de volgende wordt gevolgd. Misschien is Skåne minder vlak dan ik aanvankelijk dacht. Geen tijd voor muiterij echter, we moeten doorgaan.
In de verte zien we de Åhus-kerk, die geen echte kerk is, maar eerder de Absolut Vodka-fabriek langs de Helge å. We steken een fietsbrug over en bereiken ons hotel met uitzicht. We kijken uit over de huizen van de rijken en beroemden. Elk huis heeft zijn eigen privé aanlegsteiger, natuurlijk, een schip inbegrepen. Åhus is de best bewaarde middeleeuwse stad van Zweden, ooit bekend om zijn drie zonden: paling, snuiftabak en sterke drank, die allemaal hier in de kleine stad worden gemaakt en verkocht. De marketingmensen hebben hun best gedaan om ons te doen geloven dat Åhus tegenwoordig beroemd is om drie verschillende dingen: handbal, zwemmen en ijs. Wij hebben echter een ander doel. We zijn in de stad waar Absolut Vodka al sinds 1906 wordt gemaakt. De fabriek is een bezienswaardigheid die niet te classificeren is. Als ik de fabriek passeer, hoor ik mezelf neuriën: “Helan går…”
De volgende dag fietsen we naar Kristianstad, slechts 18 km van Åhus, dus geen zorgen over de accu dit keer. De route is minder aantrekkelijk dan gisteren, maar onze bestemming maakt het de moeite waard; een Renaissance stad gesticht door Christian IV van Denemarken in 1614. Het hele dorp is omringd door water en heeft zich lange tijd tegen de Zweden moeten verdedigen. Skåne was tot 1658 Deens, en daar zijn in de regio nog veel tekenen van te zien. Je hoort het bijvoorbeeld aan de taal, want de mensen hier praten anders dan in Stockholm. Kristianstad is Zweeds, maar in de stad zelf merk je dat het in feite door en door Deens is.
Vind je het tof wat we doen? Help ons de inspirerendste reisverhalen ter wereld te blijven delen. Bij WideOyster geloven we in avontuur, in eerlijke verhalen, en in het vangen van de wereld zoals die écht is: rauw, puur en adembenemend mooi.
We reizen naar de uithoeken van de wereld om je te trakteren op betoverende fotografie, diepgravende reisjournalistiek en meeslepende verhalen die informeren én inspireren. Maar voor niets gaat de zon op. Het kost tijd, hartstocht en middelen om WideOyster draaiende te houden – zonder paywalls, zonder clickbait. Gewoon eerlijke, hoogwaardige reiscontent.
Waardeer je wat we doen, steun ons dan met een eenmalige bijdrage.
Klik hieronder om ons te steunen en deel uit te maken van het avontuur.
©WideOyster, 2026. Al onze avonturen zijn auteursrechtelijk beschermd. Ontdek en geniet, maar onthoud: alle rechten voorbehouden.
WideOyster Media BV
Jacobsgasthuissteeg 11
Utrecht
The Netherlands
Net zoals elke reis snacks nodig heeft, heeft onze website cookies nodig om te functioneren. Accepteer onze cookies en laat het avontuur beginnen! Lees ons Privacybeleid.