Vind je ook niet dat eten herinneringen oproept aan specifieke reizen? Terwijl ik dit schrijf, dwalen mijn gedachten (en mijn maag) af naar de unieke smaken van de Pyreneeën: van de eenvoud van een broodje pa amb tomàquet met butifarra in een wegrestaurant tot een langzaam gegaarde rijstschotel in een klein dorpje in een hooggelegen vallei, en niet te vergeten een kom dampende escudella in een berghut boven de boomgrens. Dit zijn niet zomaar gerechten, maar momenten die je alleen in de Catalaanse Pyreneeën kunt proeven.
Net als op een menu bieden we je drie gangen aan, drie perspectieven op de keuken van de Catalaanse Pyreneeën met een rode draad: de dialoog tussen het landschap en de tafel. Van een boerderij die je leert hoe je van het land kunt leven tot een wijnhuis dat de kou gebruikt om druiven in wijn te veranderen, en een keuken geboren uit vulkanisch vuur die nog steeds bloeit tussen de beukenbossen van La Garrotxa. Deze drie projecten volgen dezelfde kaart: die van de Pyreneeën die je van binnenuit kunt proeven.
In La Garrotxa voelt de aarde levend aan. Tussen meer dan dertig slapende lavakegels, caleidoscopische beukenbossen en stenen dorpjes draagt elk gerecht een verhaal met zich mee dat diep onder de grond begint. Hier, waar oude vulkanen duizenden jaren geleden afkoelden en tot rust kwamen, ontstond een keuken die vandaag de dag nog steeds zachtjes pruttelt.
Onze reis brengt ons naar de buitenwijken van Olot, naar Hostal Els Ossos, een plek die al bijna een halve eeuw standhoudt tegen trends. Het bewijs hiervan is nog steeds zichtbaar bij de ingang: een bot dat in de muur is gemetseld, een overblijfsel uit de tijd dat boeren daar hun dieren vastbonden. Binnen weerklinken decennia aan stemmen tussen de witgekalkte muren, houten tafels en koperen lampen.
Bij de deuropening vouwt Pilar servetten naast de open haard. Zij vertegenwoordigt de eerste generatie die het restaurant runde, zoals de oude foto's aan de muur getuigen. ‘Ik begon met drie fornuizen,’ vertelt ze me. ‘We kookten kipgerechten, gehaktballen en ribbetjes. Mensen vonden het lekker en bleven terugkomen.’
Vijftig jaar later kookt haar kleinzoon, Joan Massagó, nog steeds met dezelfde passie. ‘Ik ben geboren en getogen in de keuken bij mijn grootmoeder,’ zegt Joan. ‘Sinds ik een kind was, heb ik veel bewondering voor de payés – lokale boeren die zowel het land als de ingrediënten koesteren.’
Dat land is de ziel van Cuina Volcànica – Vulkanische Keuken – een beweging die in 1994 ontstond toen chef-koks uit La Garrotxa zich afzetten tegen de nouvelle cuisine en er in plaats daarvan voor kozen om hun wortels te eren. ‘Bezoekers vragen vaak of we met vulkanisch vuur koken,’ lacht Joan. ‘Maar vulkanische keuken is dit: goede producten, gepassioneerde mensen en een landschap waarvoor gezorgd wordt.’
De menukaart van Els Ossos is een portret van het landschap zelf: bonen uit Santa Pau, fajol (boekweit), gegrild vlees en urenlang gestoofde slakken. ‘Het is niet zo dat we zijn teruggekeerd naar oude recepten,’ legt Joan uit, ‘het is dat we nooit zijn gestopt met ze te maken.’ De bonen – wit, romig en verfijnd – komen van naburige boerderijen. ‘We hebben het geluk dat lokale boeren elk jaar een deel van hun oogst voor ons reserveren.’
Els Ossos maakt ook deel uit van GastroRecup, een regionaal initiatief tegen voedselverspilling. Het programma moedigt restaurants aan om ingrediënten te gebruiken die anders weggegooid zouden worden. Met creativiteit en toewijding maakt Joan gerechten van producten die worden afgekeurd vanwege hun grootte of uiterlijk: paddenstoelensteeltjes, sinaasappelpulp en rijst die door de industrie over het hoofd wordt gezien. ‘Sommige ingrediënten zijn niet mooi,’ zegt hij, ‘maar ze zijn perfect. Het geheim is om alles te gebruiken wat de aarde biedt.’
Buiten het restaurant ontvouwt het leven in La Garrotxa zich in zijn eigen tempo te midden van charmante dorpjes en zeldzame landschappen. Plaatsen zoals Santa Pau, waar de lokale bevolking het weer voorspelt met uien. Of Castellfollit de la Roca, waar huizen spectaculair aan een basaltklif hangen. Of vlakbij, waar ik door La Fageda d’en Jordà dwaal, een bos dat aan zijn herfsttransformatie begint en waarvan de kleuren veranderen alsof het land ademt.
‘Elk seizoen heeft zijn magie,’ vertelt Joan me. ‘Wanneer ik de keuken verlaat en door het bos loop, vind ik de rust die de chaos van de dag in evenwicht brengt.’ Terwijl ik verder loop, voel ik de stille wijsheid die door La Garrotxa geweven is. In deze door vuur gevormde regio blijft koken een uiting van identiteit.
In het hart van La Cerdanya, die brede en lichtrijke vallei waar de zon een eigen verbond met de bergen lijkt te hebben gesloten, vindt wijn een onverwacht thuis. In het dorp Llívia – een bijzondere Catalaanse enclave omringd door Frankrijk – ligt Llivins, een klein maar vastberaden wijnhuis dat kou en geduld tot zijn grootste bondgenoten heeft gemaakt.
‘We zitten op 1.225 meter boven zeeniveau, en dat verandert alles,’ zegt Jordi Amat, hoofd wijntoerisme, terwijl hij wijst naar de wijngaarden die zich uitstrekken richting het Cadí-gebergte. ‘Hier werken zon en ijs samen. De druiven rijpen langzamer en de wijn ademt op een andere manier. We proberen met niemand te concurreren: we werken simpelweg met wat het klimaat toelaat.’
Het licht van La Cerdanya is bijna wonderbaarlijk: meer dan 3.000 zonuren verlichten een gletsjervallei waar wijnstokken extreme seizoenen doorstaan. In de winter slapen ze onder de sneeuw; in de zomer blijft het daglicht tot bijna tien uur 's avonds hangen. ‘De wijnstokken lijden hier niet onder de kou; ze rusten,’ zegt Jordi. ‘Wanneer de lente aanbreekt, worden ze met kracht wakker.’
Llivins ontstond in 2010 uit de intuïtie van Anna en Isaac, twee wijnmakers uit Sitges die zich tussen de afdalingen door voorstelden dat de bergen hun eigen wijn zouden kunnen voortbrengen. Wat begon als een experiment met inheemse rassen, groeide uit tot een natuurlijk laboratorium voor wijnbouw op grote hoogte.
‘De beginjaren waren erg zwaar,’ herinnert Jordi zich. ‘Sommige stokken bevroren; andere werden nooit rijp. Maar het klimaat leert je luisteren. Na verloop van tijd leerden we welke rassen hier wilden blijven.’ Een daarvan is Sauvignon Blanc, die hier zijn ideale terrein heeft gevonden. ‘Het heeft een korte cyclus en kan goed tegen koude nachten.’
Naast het produceren van wijn werkt Llivins samen met het Europese LIFE-programma om de impact van klimaatverandering op wijngaarden in de bergen te bestuderen. ‘Omdat we klein zijn, hebben we vrijheid,’ legt Jordi uit. ‘We kunnen experimenteren – de plantdichtheid aanpassen en permacultuurtechnieken introduceren. Elke fout leert ons iets.’
Het wijnhuis draait op zonne-energie, hoewel de winter wat creativiteit vereist. ‘Soms gebruiken we de zonne-energie alleen om de fermentatieruimte te verwarmen. Het is bijna poëtisch,’ glimlacht Jordi. ‘Zelfs wijn heeft warmte nodig.’ Op nachten met extreme vorst gloeien er paraffine-emmers tussen de wijnstokken. ‘In 2024 hadden we vijf dagen onder nul,’ zegt hij. ‘We hebben de wijngaard de hele nacht bewaakt. Het is een kwestie van uithoudingsvermogen – en geloof.’
De wijnen van Llivins dragen Catalaanse namen die doen denken aan hoogte en sneeuw: Floc (vlok), Neu (sneeuw), Gel (ijs). Tijdens een proeverij schenkt Jordi Blanc de Neu in, een bleekgouden Sauvignon Blanc die barst van het aroma. ‘Afhankelijk van wie proeft, kan het herinneringen oproepen aan ananas, papaja of perzik,’ zegt hij. ‘Daarom suggereer ik nooit smaken vooraf: smaak moet vrij zijn.’
In 2023 won deze wijn zilver in Zuid-Afrika en in 2024 goud in Brussel. ‘Deze prijzen laten zien dat de kou een bondgenoot kan zijn,’ zegt hij. Floc Blanc, gerijpt op Frans eikenhout, biedt subtiele vanilletonen en een rondere textuur. ‘Sommige mensen verwarren het met een lichte rode wijn. Het is ongebruikelijk – maar dat zijn de bergen ook.’ Zijn favoriet is echter Floc de Gel, een ijswijn gemaakt van natuurlijk bevroren druiven. ‘Het heeft een driemaal hogere suikerconcentratie en een fluweelzachte textuur. Een zoete wijn, ja – maar met een Pyrenese ziel,’ voegt hij er trots aan toe.
Can Pastoret is een bergboerderij die zich toelegt op biologische landbouw, veeteelt en ecotoerisme. Bezoek hen om de waarden van het rurale leven in de Pyreneeën te ontdekken, waar het landschap en tradities een manier van leven vormen die geworteld is in respect en eenvoud. Dwaal door hun velden, ontmoet de dieren en laat het rustige ritme van de vallei je meevoeren naar een onvergetelijk uitje op het platteland, vol eerlijke en hartelijke gerechten.
Hun houten proeflokaal – gelegen op 1.225 meter met een weids uitzicht over de Pyreneeën – is een ontmoetingsplek geworden voor reizigers, wandelaars en nieuwsgierige wijnliefhebbers. Hier geeft de hoogte vorm aan zowel het landschap als het karakter van elke fles. Neem plaats op het terras, adem de frisse berglucht in en laat elke slok de ingetogen persoonlijkheid van deze hooggelegen wijngaard onthullen.
In de Vall de Camprodon ruikt de lucht al naar de herfst. Hier, in het natuurpark Capçaleres del Ter i del Freser, staat Can Pastoret, een familieboerderij die is omgevormd tot een project geworteld in extensieve veeteelt, biologische landbouw en plattelandseducatie. Guillem Pastoret en Roser Armadàs, landbouwingenieurs en partners, hebben van deze plek hun manier van leven gemaakt.
‘De familie is hier altijd geweest,’ vertelt Guillem me, staand naast de gerestaureerde stenen gebouwen. ‘Mijn grootvader hield nog dieren, maar eind jaren 70 werd de boerderij verlaten. Het leven veranderde. We keerden twintig jaar geleden terug, restaureerden alles en begonnen opnieuw.’
De terugkeer werd meer gedreven door overtuiging dan door nostalgie. ‘We wilden de boerderij nieuw leven inblazen en een modern doel geven. Vandaag de dag leven we volledig van de boerderij.’ Gasconne-koeien, Texonera-geiten en Pyrenese paarden vormen een zorgvuldig evenwicht tussen traditie en duurzaamheid. ‘Het zijn sterke rassen, aangepast aan het klimaat. De paarden, vroeger werkdieren, leveren nu lokaal vlees van hoge kwaliteit dat zowel voedzaam als gezond is.’
Maar met romantische idealen betaal je de rekeningen niet. ‘Voor een gezin dat uitsluitend van de veeteelt wil leven, is het zwaar,’ geeft Guillem toe. ‘Een kleine bergboerderij kan alleen overleven door te diversifiëren.’ Daarom hebben ze in 2020 het Rural Environment Classroom opgericht, een educatieve ruimte die veeteelt combineert met voorlichting. ‘We bieden rondleidingen, workshops en proeverijen aan. We laten mensen zien hoe we werken en tegelijkertijd verkopen we onze producten zonder tussenpersonen.’
Tijdens de bezoeken leidt Guillem groepen door de weiden en legt hij uit hoe begrazing het land onderhoudt. ‘Mensen zijn verrast als ze horen dat ons werk berggebieden openhoudt, overwoekering van het bos voorkomt en het risico op branden vermindert. Extensieve veeteelt zoals de onze heeft een positieve impact op het landschap en het klimaat.’
Heb je wel eens paardenvlees geprobeerd? De workshops eindigen met een maaltijd op de boerderij, een essentieel onderdeel van de ervaring. ‘We laten ze de dieren en het land zien, en daarna proeven ze onze producten. Op die manier begrijpen ze de waarde achter een bord vlees of aardappelen.’ Het menu is een portret van de vallei: Ripollès-worstjes, koemelkkaas, trinxat (stamppot van kool en aardappel), veulenburgers en lokale ratafía. ‘We kiezen voor biologische en seizoensgebonden producten. Wat we niet zelf produceren, kopen we van lokale boeren, want het ondersteunen van het netwerk is onderdeel van ons werk.’
Het Rural Environment Classroom is uitgegroeid tot een platform voor bewustwording. ‘We willen dat mensen het werk van de bergboeren waarderen.’ Het contact met bezoekers voedt hen ook emotioneel. ‘Het geeft ons energie om oprechte interesse te zien. Sommigen kopen onze producten; anderen nemen zich voor om lokaal te eten. Die verbinding is het meest waardevol: het besef dat er achter elke biefstuk een landschap schuilgaat dat door ons werk in leven wordt gehouden.’
Verken de restaurants die deel uitmaken van Cuina Volcànica – de vulkanische keuken – en ontdek recepten die je thuis kunt maken. En als je een fijnproever bent, een cultuurliefhebber of gewoon iemand die landschappen met een ziel waardeert, dan wacht La Garrotxa op je. Ervaar een regio waar de keuken wordt gevormd door vulkanen, traditie en de mensen die beide zachtjes laten branden.
Vind je het tof wat we doen? Help ons de inspirerendste reisverhalen ter wereld te blijven delen. Bij WideOyster geloven we in avontuur, in eerlijke verhalen, en in het vangen van de wereld zoals die écht is: rauw, puur en adembenemend mooi.
We reizen naar de uithoeken van de wereld om je te trakteren op betoverende fotografie, diepgravende reisjournalistiek en meeslepende verhalen die informeren én inspireren. Maar voor niets gaat de zon op. Het kost tijd, hartstocht en middelen om WideOyster draaiende te houden – zonder paywalls, zonder clickbait. Gewoon eerlijke, hoogwaardige reiscontent.
Waardeer je wat we doen, steun ons dan met een eenmalige bijdrage.
Klik hieronder om ons te steunen en deel uit te maken van het avontuur.
©WideOyster, 2026. Al onze avonturen zijn auteursrechtelijk beschermd. Ontdek en geniet, maar onthoud: alle rechten voorbehouden.
WideOyster Media BV
Jacobsgasthuissteeg 11
Utrecht
The Netherlands
Net zoals elke reis snacks nodig heeft, heeft onze website cookies nodig om te functioneren. Accepteer onze cookies en laat het avontuur beginnen! Lees ons Privacybeleid.