Geheimen van zijde

Een kijkje in Ethiopiës toonaangevende zijdeboerderij

Onder de uitgestrekte hemel van Arba Minch, waar de heuvels van de Riftvallei de met acacia bedekte landbrug van Gods Brug en het glinsterende water van het Abayameer omringen, wordt geschiedenis niet geschreven maar geweven. Draad voor draad. Welkom bij Bere Har Sericulture.

TEKST: Marco Barneveld

FOTOGRAFIE: Frits Meyst

Videografie: Hendrik Morkel

Magazine › Ethiopië - Arba Minch & Gamo Highlands Special

In een bescheiden maar bruisende werkplaats in Bere Har worden dienbladen met zijderupseieren zorgvuldig verzorgd onder nauwkeurige warmte- en vochtigheidsomstandigheden. Elk klein ei draagt de belofte van een draad die ooit zal schitteren als textiel.

'Temperatuur en vochtigheid zijn cruciaal,' zegt Besufikad, Bere Har's creative director. 'Als we het fout doen, riskeren we de hele oogst.'

Vraatzuchtige rupsen

Al snel komen uit de eieren vraatzuchtige rupsen, met als enig instinct eten. Verse moerbeibladeren voor de gedomesticeerde Bombyx mori zijderupsen.  Castor bladeren voor de wilde zijderupsen, zoals Eri en Tussar. Deze zachte bladeren zorgen voor een opmerkelijke transformatie. De kleine wezens groeien in een paar weken duizenden keren hun oorspronkelijke grootte.

Hoewel beide soorten zijderupsen deze groei doormaken, is het verschil in grootte tussen de soorten opvallend. Moerbeizijderupsen blijven veel kleiner, hun delicate lichamen zijn slechts een fractie van de grootte van hun wilde tegenhangers. Ook hun cocons, die spierwit en glad zijn, zijn kleiner - ongeveer de helft van de grootte en het gewicht van de cocons die door wilde zijderupsen worden gesponnen.

'Moerbeizijderupsen zijn miniatuurarchitecten,' merkt Besufikad glimlachend op. 'Hun werk is precies en verfijnd. Wilde zijderupsen creëren iets gedurfders, meer ongetemds. Je ziet het verschil al als je naar de cocons kijkt.'

Als de zijderupsen volwassen worden, bereiden ze zich voor op het spinnen van hun cocons. Voor de moerbeizijderupsen betekent dit het afscheiden van een continue streng zijde tot wel een kilometer lang. De grotere wilde zijderupsen produceren daarentegen cocons die van minder lange, grovere zijdedraden zijn gesponnen. Afhankelijk van de soort hebben ze een gouden, crème of honingkleurige tint.

De ongetemde schoonheid van wilde zijde

De kunstzinnigheid van Bere Har vind je in hun textiel van wilde zijde.

'Wilde zijde heeft karakter,' zegt Besufikad, terwijl hij een cocon omhoog houdt. 'Het is niet zo glad of perfect als moerbeizijde, maar dat maakt het juist zo bijzonder. Het voelt levend aan - warm, robuust.'


'We gebruiken mangobladeren voor zachte groentinten, uienschillen voor warme goudtinten en annatto zaden voor rijke oranje kleuren'

De kunst van natuurlijk verven

Zodra de wilde zijdedraden zijn gesponnen, ondergaan ze een betoverende transformatie. Bij Bere Har is het verfproces volledig natuurlijk, geworteld in traditionele methoden die van generatie op generatie zijn doorgegeven. Met een combinatie van lokaal gewonnen planten, zaden en natuurlijke mineralen creëren de ambachtslieden levendige, aardse kleuren die elk stuk een unieke identiteit geven.

'Al onze kleurstoffen komen uit de natuur,' legt Besufikad trots uit. 'We gebruiken mangobladeren voor zachte groentinten, uienschillen voor warme goudtinten en annatto zaden voor rijke oranje kleuren. Cochenille, een natuurlijke kleurstof afkomstig van insecten, geeft ons diepe roden en rozen. En door verschillende beitsmiddelen zoals aluminium, koper of ijzer te gebruiken, kunnen we subtiele variaties in de uiteindelijke kleur creëren.'

Palet van kleuren

Het verfproces wordt volledig met de hand gedaan. In een openlucht werkruimte branden kleine vuren onder grote potten kokend water. Ambachtslieden voegen zorgvuldig de verfmaterialen toe aan de potten en kijken toe hoe het water verandert in een levendig palet van kleuren. De zijdedraden worden voorzichtig in de potten neergelaten, waar ze de natuurlijke pigmenten opnemen.

'Onze kleurstoffen leven,' zegt Besufikad, terwijl hij een van de potten roert met een lange houten stok. 'Het vuur, het water, de ingrediënten - ze werken allemaal samen om iets compleet unieks te creëren. Geen twee partijen zijn ooit precies hetzelfde.'

Het gebruik van beitsmiddelen zoals aluminium, koper en ijzer zorgt voor de intensiteit en ondertonen van de kleuren. IJzer maakt bijvoorbeeld de tinten donkerder, wat gedempte, aardse tonen creëert. Aluminium zorgt voor helderdere, levendigere kleuren. Deze alchemie zorgt ervoor dat elke sjaal of omslagdoek een uniek meesterwerk is.

'Verven is een kunstvorm op zich,' vervolgt Besufikad. 'Het gaat niet alleen om het toevoegen van kleur - het gaat om het versterken van het verhaal van de zijde. Elk stuk wordt een weerspiegeling van het land, de planten en de handen die het hebben gecreëerd.'



'Verven is een kunstvorm op zich. Het gaat niet alleen om het toevoegen van kleur - het gaat om het versterken van het verhaal van de zijde'



Van draad tot stof

Bere Har verkoopt zijn moerbeizijdedraad aan wereldwijde fabrikanten. Van de wilde zijde maken ze afgewerkte kledingstukken. Ambachtslieden bij Bere Har transformeren de handgesponnen en handgeverfde draden tot prachtige stoffen.

Het ritmische gekletter van weefgetouwen vult de lucht terwijl de wevers patronen creëren. De aardse, levendige tinten van de natuurlijk geverfde draden voegen diepte en warmte toe aan de afgewerkte kledingstukken.

'Als je wilde zijde draagt, draag je een stukje Ethiopië,' zegt Besufikad trots. 'Het is meer dan alleen stof - het is verbonden met wie we zijn, met het land en met de manier waarop we creëren.'

Een geweven toekomst

Terwijl de zon ondergaat boven de moerbeiboomgaarden, denkt Besufikad na over de reis van een enkele draad - van de zijderupsen die hem spinnen tot de ambachtslieden die hem vormgeven tot iets buitengewoons.

'Zijde is een wonder van de natuur,' zegt hij, zijn stem zacht maar vol overtuiging. 'Het is breekbaar maar sterk, bescheiden maar luxueus. En erdoorheen kunnen we het verhaal van Ethiopië vertellen op een manier die de wereld kan aanraken, voelen en koesteren.'

Bij Bere Har Sericulture staat de zijderenaissance van Ethiopië in volle bloei.

BEKIJK: BINNEN IN ETHIOPIË'S WILDE ZIJDEBOERDERIJ

Bekijk hoe wilde zijde wordt gekweekt, geverfd en geweven bij Bere Har Sericulture - Ethiopië's toonaangevende zijdeboerderij.

Bezoek Bere Har Silk

Benieuwd hoe kostbaar Ethiopische zijde wordt gemaakt? Plan je bezoek aan Bere Har Silk Farm. Op slechts enkele minuten van Arba Minch Airport produceert deze toonaangevende zijdeboerderij handgesponnen, handgeweven biologische zijde geverfd met natuurlijke kleuren, ter ondersteuning van duurzame groei en zinvolle lokale werkgelegenheid.

Voor meer informatie, of om te boeken, klik hieronder, bel +251 97 707 8515 of e-mail beresericulture13@gmail.com.

STEUN ONZE VERHALEN

Vind je het tof wat we doen? Help ons de inspirerendste reisverhalen ter wereld te blijven delen. Bij WideOyster geloven we in avontuur, in eerlijke verhalen, en in het vangen van de wereld zoals die écht is: rauw, puur en adembenemend mooi.

We reizen naar de uithoeken van de wereld om je te trakteren op betoverende fotografie, diepgravende reisjournalistiek en meeslepende verhalen die informeren én inspireren. Maar voor niets gaat de zon op. Het kost tijd, hartstocht en middelen om WideOyster draaiende te houden – zonder paywalls, zonder clickbait. Gewoon eerlijke, hoogwaardige reiscontent.

Waardeer je wat we doen, steun ons dan met een eenmalige bijdrage.
Klik hieronder om ons te steunen en deel uit te maken van het avontuur.

Over de auteur

De reisverhalen van Marco Barneveld worden sinds 2004 gepubliceerd in tijdschriften als National Geographic Traveler, Lonely Planet, Sidetracked (VK), Newsweek (VS) en Explore (Canada). 'Wat mij drijft is mensen te inspireren om van onze prachtige planeet te genieten," zegt Marco. 'Ons doel is om reislust aan te wakkeren.' Hij heeft een achtergrond in reclame en wereldwijde PR en was hoofdredacteur voor Wintersport Magazine, B-magazine en MAN. Marco is ook de oprichter van WideOyster.

Over de fotograaf

Al 25 jaar reist fotograaf Frits Meyst de wereld rond, op zoek naar onbekende culturen, afgelegen plekken en grootse avonturen.‘Ik hoop mijn lezers te inspireren om te reizen, om uit hun comfortzone te stappen en zich onder te dompelen in onbekende culturen,’ vertelt Frits. Zijn verhalen en foto’s verschijnen onder andere in National Geographic Traveler, Time Magazine, The New York Times, The Guardian, ANWB Reizen Magazine, Kampioen, Op Pad en WideOyster Magazine.

De ziel van Dorze

Van oude ambachten tot watervallen

De stammen van de Omo-vallei, Ethiopië

De wieg van de mensheid

De Gamo Highlands in Zuid-Ethiopië

Dorpsleven, wildkamperen en verborgen watervallen

Lake Chamo: de wilde kant van Ethiopië

Over krokodillen, nijlpaarden en een tent te dicht bij het water

Eco-escape in Arba Minch

De allereerste eco-camping van het Ethiopische zuiden

De smaken van Ethiopië

Proef het land van de oorsprong

Net zoals elke reis snacks nodig heeft, heeft onze website cookies nodig om te functioneren. Accepteer onze cookies en laat het avontuur beginnen! Lees ons Privacybeleid.