In de voetsporen van Sint Olav

Een moderne pelgrimstocht

Als je op zoek bent naar een (innerlijke) reis die je gemoedsrust, kalmte en het gevoel van eenheid met jezelf en de natuur biedt, zoek niet verder. St. Olavsleden, de noordelijkste pelgrimstocht in de wereld, kan wel eens precies zijn wat je zoekt.

TEKST: Marco Barneveld

FOTOGRAFIE: Frits Meyst

Magazine Droom nu, ontdek later

Als je op zoek bent naar een (innerlijke) reis die je gemoedsrust, kalmte en het gevoel van eenheid met jezelf en de natuur biedt, zoek niet verder. St. Olavsleden, de noordelijkste pelgrimstocht in de wereld, kan wel eens precies zijn wat je zoekt.

Links golft het zonlicht over de donkergroene varens en dikke mossen, terwijl het geluid van een kleine stroom vol schuimige bubbels mijn oren kietelt. Rechts komen fijn riet en kleine, maar kleurrijke bloemen tevoorschijn uit het moerasland. Niet veel verder houdt het laatste beetje sneeuw zich vast aan de heuvelige bergen die Noorwegen en Zweden van elkaar scheiden. De lucht is schoon en mijn humeur is kalm. Geen tekenen van beschaving. Onbedorven natuur.

Het uitzicht moet hetzelfde zijn geweest voor Vikingkoning Olav II Haraldsson in 1030, toen hij door Zweden marcheerde naar zijn laatste slag in Stiklestad, net over de grens in Noorwegen. Hij vocht om zijn kroon terug te winnen en ging strijdend ten onder. Maar zijn dood op het slagveld en de vermeende wonderen rond zijn persoon gaven hem iets beters dan land; het bracht hem heiligheid.

Van de Baltische Zee tot de Atlantische Oceaan
Het pad dat Sint Olav nam door Zweden en Noorwegen zou vanaf dat moment bekend komen te staan als St. Olavspad of St. Olavsleden. Het is de noordelijkste pelgrimsroute in de wereld en de route van ongeveer 580 kilometer strekt zich uit van de Baltische Zee in het oosten tot de Atlantische Oceaan in het westen. Van Selånger in Zweden tot Trondheim in Noorwegen, waar Sint Olav begraven ligt in de Nidaros Kathedraal. St. Olavsleden is het Scandinavische equivalent van El Camino de Santiago de Compostela, de beroemde pelgrimsroute naar Spanje.

Met het verval van religie raakte het pad bijna in de vergetelheid, maar in 2012 bundelden alle Zweedse en Noorse regio’s waar het pad doorheen loopt hun krachten en staken ze nieuwe energie in deze oude pelgrimsroute.

‘Olav kwam in 1030 op deze plek aan. Het landschap is een beetje veranderd, de belangrijkste haven van toen was hier. Dit is waar St. Olavsleden begint.’

“Dit is waar Olav in 1030 aankwam,” zegt Putte Eby, onze gids en een van de drijvende krachten achter de herrijzenis en herontwikkeling van St. Olavsleden. We zijn in Selånger, aan de oostkust van Zweden, en kijken naar de ruïnes van de Selångerkerk die in de twaalfde eeuw gebouwd werd ter ere van St. Olav. Geen zee in zicht. Putte kijkt naar mijn verbaasde gezicht en lacht. “Het landschap is een beetje veranderd,” zegt hij. “De zee kwam tot waar we nu staan. De belangrijkste haven van toen was hier. Dit is waar St. Olavsleden start.”

Neem het wezen van deze delen van Zweden en Noorwegen in je op

Er zijn verschillende redenen om deze noordelijkste pelgrimsroute te bewandelen. Voor mij is wandelen of fietsen de beste manier om dit deel van de wereld te beleven. Het geeft me de kans om rustig het wezen van deze delen van Zweden en Noorwegen in me op te nemen. Mijn tocht over de goed gemarkeerde route voert me deels over de hoofdweg, maar ook door uitgestrekte bossen, over bergen, door weiden vol rode, houten schuren die zo typisch zijn voor Zweden, rond schitterende meren en langs historische plekken zoals de Oude Kerk van Åre. En aangezien mijn voeten me maar met een beperkte snelheid kunnen dragen, heb ik alle tijd om alles in me op te nemen. Niet dat ik de hele route afleg. Dat zou me ongeveer een maand kosten. Zoals veel pelgrims doe ik delen van de route in plaats van alles. Een kwestie van tijd. Ik heb besloten om het eerste stuk van Selånger tot Borgsjö en het stuk van Åre tot Stiklestad te wandelen.



Voor veel pelgrims is de omgeving een extraatje, het pad zelf is een innerlijke tocht


Voor veel pelgrims is de omgeving een extraatje, de voornaamste reden voor hun tocht ligt ergens anders. Voor velen is het bewandelen van het pad ook een innerlijke tocht. Tijdens de eerste etappe van de wandeling komen we de Belgische Hedwig Schetske uit Zaventem tegen. Ze zit tegen haar backpack geleund onder een boom, waar ze blootvoets een boterham zit te eten. Haar wandelschoenen staan voor haar. “Ik ben een 18-daagse wandeling aan het maken op de route,” zegt ze. “Deze tocht brengt me een gevoel van kalmte en geeft me tijd voor reflectie. Het maakt me even los van de alledaagse stressoren, en het geeft me de ruimte om na te denken en het ware gevoel van aanwezigheid in de natuur te ervaren. Het brengt me innerlijke rust.” Voor anderen, zoals vroeger, is de pelgrimstocht een spirituele en religieuze ervaring. Ik voel ook dat mijn hoofd tot rust komt, stukje bij beetje verdwijnt de drukte van alledag naar de achtergrond, terwijl de geuren en kleuren van het Zweedse landschap overnemen.

Op een dag zouden St. Olav’s paarden heel dorstig zijn geweest, maar er was geen water. Als superheld avant la lettre doorboorde hij een steen met zijn zwaard, en voilà, er was een bron. Deze bron, die nog steeds bestaat, vind ik aan de voet van Bergåsen in Borgsjö. Het water smaakt puur en heerlijk.



Vroeger was een pelgrimstocht soms de enige manier om te reizen


Vroeger was een pelgrimstocht soms de enige manier om te reizen. Aangezien reizen verboden was voor de gewone bevolking, gaf een brief van de kerk met de uitleg dat de reiziger op pelgrimstocht was vrijheid om rond te reizen. In andere gevallen was de wandeling boetedoening voor begane zonden. Op de route moest men stempels op verschillende plekken halen om aan te tonen dat de hele route was bewandeld. Er waren zelfs professionele pelgrims die de route liepen voor rijke mensen die de boetedoening niet zelf wilden doen. Ik verzamel ook stempels op mijn route, constant op zoek naar kleine houten kistjes met verschillende stempels. Ik weet dat ik genoeg stempels heb. Ik krijg een certificaat bij de Nidaros Kathedraal in Trondheim, Noorwegen. Ik hou van certificaten.

Het pad van Olav heeft me gemoedsrust gegeven.

Ongeveer zevenhonderd pelgrims per jaar wandelen of fietsen de St. Olavsleden en dat aantal stijgt. Veel mensen die langs de route wonen geven steun en aanmoedigingen. Sigrid en Tommy Nordwall bijvoorbeeld. Tommy (72) is een gepensioneerde luitenant uit het leger. Ik wandel voorbij zijn veranda, vanuit waar een variatie aan vlaggen wappert in de zomerbries. Hij biedt me koffie aan. Vanwaar de vlaggen?, vraag ik. “Van andere mensen die langs de route wonen hoor ik welke nationaliteit de pelgrims die onze kant op komen hebben,” zegt Tommy. “Dan hang ik hun vlag uit om ze te verwelkomen. Tot nu toe hebben we hier meer dan veertig nationaliteiten gehad. Zelfs uit landen als Nepal en Namibië. “


‘Ik hoor welke nationaliteit de pelgrims die onze kant op komen hebben, en dan hang ik hun vlag uit om ze te verwelkomen.’

Ik daal af naar Noorwegen langs een goed onderhouden grindweg. De bergweg tussen Skalstugan in Zweden en Sul in Noorwegen kent een grote verscheidenheid aan landschappen. Van berkenbos bij Skalstugan, via kale berguitzichten naar de coniferen en met mos bedekte bossen van Sul, waar ik een andere miraculeuze bron vind die door Olav zou zijn gemaakt. De man wist hoe hij water uit de aarde moest halen. Opnieuw een heerlijke dorstlesser. Het pad van Olav heeft me gemoedsrust gegeven en heeft me mijn dagelijkse stress doen vergeten. St. Olavsleden geeft net dat beetje extra: een onvergetelijke ervaring.

STEUN ONZE VERHALEN

Vind je het tof wat we doen? Help ons de inspirerendste reisverhalen ter wereld te blijven delen. Bij WideOyster geloven we in avontuur, in eerlijke verhalen, en in het vangen van de wereld zoals die écht is: rauw, puur en adembenemend mooi.

We reizen naar de uithoeken van de wereld om je te trakteren op betoverende fotografie, diepgravende reisjournalistiek en meeslepende verhalen die informeren én inspireren. Maar voor niets gaat de zon op. Het kost tijd, hartstocht en middelen om WideOyster draaiende te houden – zonder paywalls, zonder clickbait. Gewoon eerlijke, hoogwaardige reiscontent.

Waardeer je wat we doen, steun ons dan met een eenmalige bijdrage.
Klik hieronder om ons te steunen en deel uit te maken van het avontuur.

Over de auteur

De reisverhalen van Marco Barneveld worden sinds 2004 gepubliceerd in tijdschriften als National Geographic Traveler, Lonely Planet, Sidetracked (VK), Newsweek (VS) en Explore (Canada). 'Wat mij drijft is mensen te inspireren om van onze prachtige planeet te genieten," zegt Marco. 'Ons doel is om reislust aan te wakkeren.' Hij heeft een achtergrond in reclame en wereldwijde PR en was hoofdredacteur voor Wintersport Magazine, B-magazine en MAN. Marco is ook de oprichter van WideOyster.

Over de fotograaf

Al 25 jaar reist fotograaf Frits Meyst de wereld rond, op zoek naar onbekende culturen, afgelegen plekken en grootse avonturen.‘Ik hoop mijn lezers te inspireren om te reizen, om uit hun comfortzone te stappen en zich onder te dompelen in onbekende culturen,’ vertelt Frits. Zijn verhalen en foto’s verschijnen onder andere in National Geographic Traveler, Time Magazine, The New York Times, The Guardian, ANWB Reizen Magazine, Kampioen, Op Pad en WideOyster Magazine.

Cabrits Resort & Spa

Eco avontuur: Kempinski Dominica

Travel Hero: Sababu Safaris

Reizen met positieve impact

Land van Vuur

Avontuur aan het ‘Einde van de wereld’

Amazone Expeditie, Brazilië

Op zoek naar de reuzen van het regenwoud

De Vervloekte Bergen

Albanese Alpen

Peddelen en bosbaden in

Skåne, Zweden

Smaken van Skåne

De Zweedse bestemming voor fijnproevers

Fietsen over de Sydostleden

Op de fiets door het glooiende groen van Skåne

Roadtrippen door Skåne

Een Zweedse reis vol verborgen parels

Net zoals elke reis snacks nodig heeft, heeft onze website cookies nodig om te functioneren. Accepteer onze cookies en laat het avontuur beginnen! Lees ons Privacybeleid.