De parels van Wallis

Canyoning & Gletsjerwandelen in Zwitserland

Tolkiens ‘Lord of the Rings’, een privé-audiëntie bij de paus en de machtigste gletsjer in de Alpen – hoe hangt dat allemaal samen? Lees het allemaal in het verhaal van onze lead explorer Malte Clavin. In Saas-Fee en de Aletsch verzamelde hij de volgende ingrediënten: een via ferrata, hangbruggen, natuurwandelingen, monsterscooters, heerlijke lokale huttencuisine en het avontuurlijke hoogtepunt van een gletsjerwandeling. Dit alles overgoten met een sausje van Zwitserse gastvrijheid.

TEKST: Malte Clavin

FOTOGRAFIE: Frits Meyst

Magazine Bereid je voor op de zomer

Een ladder? Ja, het is een ladder waar ik op balanceer, maar ik hou me er niet aan vast. Omdat hij een kloof bij Saas-Fee overspant, kan ik door de sporten vele meters omlaag kijken naar de ruisende stroom onder me. Ik voel me veilig omdat ik gezekerd ben met een klimgordel die met 2 carabiners aan een staalkabel langs de ladder is bevestigd. Welkom bij de via ferrata Gorge Alpine!

De volgende twee uur beweeg ik met acht gasten en twee gidsen herhaaldelijk van de ene naar de andere kant van de kloof, soms op houten planken van slechts enkele centimeters breed, soms over hangbruggen. Twee keer zeil ik alleen aan het touw een helling af. De mens wordt een kabelbaan! Het spannendste deel voert door een grot. Een lange ladder leidt door een opening in het plafond van de grot weer naar buiten. Dan weer loop ik over een ladder door over ijzingwekkende diepten langs indrukwekkende naaldbomen. Abrupt eindigt de horizontale ladder nergens. En nu? Zodra ik aan de karabiner hang, ben ik in de verticaal en zweef ik ongeveer 20 meter naar beneden naar de vaste grond. Al voorbij? Jammer, ik had nog uren door kunnen gaan. Maar de dag is nog maar net begonnen.

Wallis-Switzerland-044

In Saas Grund versterken we ons met de stevige lokale gastonomische hoogstandjes voordat de stoeltjeslift ons naar het beginpunt van de Saas-Almagell-avonturenroute brengt. Na een bijna verticale klim via ijzeren trappen die zich vastklampen aan de bergflanken, volgen twee spectaculaire hangbruggen van 45 en 60 meter lang. Op aandringen van onze gids lopen we er slechts met z’n tweeën op, om de bruggen niet te zwaar te belasten. In de zomer staan bloeien de weelderige alpenbloemen langs het pad, het uitzicht op het unieke decor van de Mischabelketen met Täschhorn, Dom en Lenzspitze moet dan duidelijker zijn dan nu. Na iets meer dan twee uur hebben we bijna 400 hoogtemeters afgelegd, en zien we onze bestemming: de gezellige Almagellerhütte, genesteld in het mooiste berglandschap, ondergebracht bij Urs Anthamatten. We verwarmen ons met Urs’ warme soep en lekkere huisgemaakte gerechten en vallen vroeg in bed.

Weg met een monster

“Als je ‘s morgens opstaat en het is mooi weer, kleurt de zon de bergtoppen. Het is een prachtig moment. Ik ben dan al aan het werk, en als de anderen opstaan, staan er al twee taarten in de oven,” zegt Urs Anthamatten. Helaas zijn deze taarten niet beschikbaar voor ons, maar dat doet er niet toe. Na onze ochtend verfrissing, maken we ons klaar voor de wandeling.

Wij zijn de eersten op het pad. Degenen vooraan schrikken een Alpen steenbok af. Het pad biedt herhaaldelijk prachtige uitzichten op meer dan tien toppen van meer dan 4.000 meter hoog. Het gedeelte rond “Triftgrätji” volgt de Alpenbloemenpromenade, waar ongeveer 240 verschillende soorten bloemen te zien zijn, waaronder edelweiss en gentiaan. Nu helaas nog maar een fractie, maar des te meer als ze bloeien. Ongerepte natuur, onbeschrijfelijke rust en prachtige uitzichten over de vallei naar Stalden belonen onze inspanningen. De wandeling eindigt bij het kabelbaanstation Kreuzboden, met een bergmeer.

Na de lunch wacht ons een uniek alternatief voor de kabelbaan: de ‘Monsterscooter’! Een handmatige scooter met dikke profielbanden! Dat soort plezier mag je niet missen! Terwijl onze rugzakken in de gondel naar beneden gaan, suizen we 11 kilometer en ongeveer 1.000 meter hoogte naar Saas Grund – zonder ook maar één keer onze voeten te hoeven gebruiken.

In 2009 vond Volken dat het gebed veranderd moest worden, zodat de gletsjers weer zouden aangroeien. Hij reisde naar Rome voor een privé-audiëntie met paus Benedictus…

Op de rug van de Alpenreus

Intussen zijn we aangekomen in Visp, vertrekpunt voor een ander hoogtepunt dat we nog niet mogen vermoeden. De kabelbaan brengt ons naar de Fiescheralp op 2.212 meter hoogte. Na nog eens 90 minuten lopen langs de Obere Tälli en door de één kilometer lange Tälligrattunnel bereiken we de Gletscherhütte op 2.363 meter hoogte. Het sneeuwt lichtjes. Prachtig!

Een groep verlaat net de gletsjerhut om de Aletschgletsjer te verkennen. Hun gids valt me meteen op. Wat een spannend, verhalend gezicht, vooral zijn staalblauwe ogen! Op mijn verzoek laat hij zich portretteren. Later hoor ik dat dit Herbert Volken is, voormalig prefect en dus de hoogste politicus in Wallis. Er zijn veel anekdotes over hem. Hier is een echte.

Ongeveer 300 jaar geleden groeide het ijs in Wallis, wat overstromingen veroorzaakte en mensenlevens kostte. In die tijd liet de kerk een gelofte afleggen zodat de gletsjers zouden slinken. In 2009 vond Volken dat het gebed veranderd moest worden, zodat de gletsjers weer zouden aangroeien. Hij reisde naar Rome voor een privé-audiëntie met de toenmalige paus Benedictus. Zijn verzoek om goddelijke hulp voor de groei van de gletsjer werd gehoord. Sindsdien bidden de mensen in Wallis en daarbuiten ‘andersom’.

Na de lunchpauze in de gletsjerhut maken we ons klaar voor de beklimming van de Aletschgletsjer. Pas als we dichter bij het monster van ijs en sneeuw komen, besef ik met wat voor een reus we te maken hebben.

De Grote Aletschgletsjer vormt het hart van het UNESCO-werelderfgoed “Zwitserse Alpen Jungfrau-Aletsch” en is een ijsstroom van superlatieven: het is de langste (20 km), de grootste (81,7 km), de dikste (tot 900 m) en de krachtigste (ca. 10 miljard ton) gletsjer van de Alpen! Het stroomt langzaam naar beneden in de vallei met 80 tot 200 meter per jaar. Omdat het ijs aan de zijkanten en op de bodem langzamer stroomt door de wrijvingsweerstand, ontstaan er spanningen die diepe spleten openrijten.

Na ongeveer 20 minuten lopen bereiken we de rand van de ijstitaan. We bevestigen stijgijzers aan onze wandelschoenen, voor extra grip op de gletsjerhuid van ijs, sneeuw

De imposante en wereldberoemde vierduizendertoppen Eiger, Mönch, Jungfrau en de Grote Fiescherhorn omzomen de gletsjer. De firn-troggen Großer Aletschfirn, Jungfraufirn, Ewigschneefäld en Grüneggfirn (van west naar oost) komen samen in de Konkordiaplatz, een ijsvlakte van zes vierkante kilometer. Konkordiaplatz dankt zijn naam aan de hersenspinsel van een Engelsman, J. F. Hardy, die dit kernstuk van de Grote Aletschgletsjer vergeleek met de Place de la Concorde in Parijs. Onder de Place de la Concordia werden de hoogste stroomsnelheden gemeten van 185 tot 195 meter per jaar. Verderop, in het gebied van het Aletschwoud, beweegt het ijs slechts 74 tot 86 meter per jaar naar beneden. Het ijs dat aan de top van de voedingszone wordt gevormd, zakt mettertijd naar steeds grotere diepte, waar het veel langzamer stroomt dan aan de oppervlakte. Daarom kan de reis van een ijskristal naar het einde van de gletsjer enkele duizenden jaren duren.
Na ongeveer 20 minuten lopen bereiken we de rand van de ijstitaan. Aan onze wandelschoenen bevestigen we onze stijgijzers, die extra grip geven op de gletsjerhuid van ijs en sneeuw.

Een paar minuten later bewegen twee touwgroepen zich als rupsen over de Aletsch. Het lijkt erop dat we nauwelijks vooruitgang boeken; de tegenoverliggende bergketen lijkt niet dichterbij te komen. Geen wonder dat de gletsjer hier bijna twee kilometer breed is. Naast ons openen zich diepe ijsspleten, die naar de bodem toe steeds donkerder worden. Stemmen vervagen, alles is verbazing en verwondering. Stil.

In 1911 maakte een andere reiziger hier grote ogen op de Aletschgletsjer. J. R. R. Tolkien. De reis naar Zwitserland, die enkele weken duurde, was vormend voor de toen negentienjarige, zoals we weten uit Tolkiens brieven aan zijn kinderen, die hij lang na zijn reis schreef. In die tijd was het een goede gewoonte in de Engelse samenleving om een reis door Europa te maken. Deskundigen gaan ervan uit dat het Aletschwoud onder de gletsjer als model diende voor het Oude Woud in Tolkiens boek In de ban van de ring en dat Tolkien de Aletschgletsjer bereikte via het meer van Marjälen. Op de gletsjer overkwam hem de gruwel van zijn leven: een rotsval verraste zijn groep. Tolkien schreef in zijn brieven dat hij dacht dat hij zou sterven. Niemand raakte echter gewond.



Deskundigen nemen aan dat het Aletschwoud onder de gletsjer als model diende voor het Oude Woud in Tolkien’s boek In de ban van de ring


Rockfall of Rollibock?
Plotseling horen we ook keien en kleinere stenen vallen. Niets dramatisch. Maar Gids Davids ogen verwijden zich, hij steekt zijn wijsvinger op en waarschuwt: “De Rollibock. Pas op!” Na een paar seconden verandert zijn gebaar in vrolijk gelach. David vertelt ons over de legende van “Rollibock”: het had de vorm van een reusachtige geit met lange horens en vurige ogen. Zijn hele lichaam was bedekt met ijsschotsen in plaats van haar. Als het beest rende, maakten ze een vreselijk gekletter. Hij zou met de kracht van zijn hoorns stenen en dennenbomen de lucht in hebben geslingerd en woonde op de Grote Aletschgletsjer. David vervolgt: “Als stoutmoedige mannen hem durfden te bespotten en uit te dagen – waag het niet,” lacht David nu, “dan barstte hij plotseling uit de woestenij en rende zo hard dat zelfs de snelsten hem niet konden ontlopen. Alleen wie kon schuilen in een kapel of een huis met heilige voorwerpen vond redding. Maar als Rollibocks de ongelukkige eenmaal te pakken had, werd hij tot stof en as verpletterd.”
Volgens het oude geloof bevolkten ook demonen, kobolden, draken en reuzen de hoge Alpen. De Schreckhorn draak zou hebben huisgehouden in de buurt van Grindelwald. Daar verslond hij kuddes en herders totdat een sterke en slimme man hem uiteindelijk verbande.
De Eggishorn op

We verlaten de gletsjerhut in de zon. Het pad klimt, en sneeuw bedekt de bodem. Telkens weer worden we beloond met de prachtige uitzichten op de Aletschgletsjer. Meestal kun je op een heldere dag de Matterhorn en de Mont Blanc zien. Maar niet vandaag. De toenemende hoogte biedt een weids uitzicht op majestueuze bergketens in het oosten. Na een laatste, wat steiler stuk bereiken we het gondelstation van de Bettmergrat. Hier blijven we hangen en genieten we nog een laatste keer van het prachtige uitzicht op de Aletschtitanen en de Eggishorn.


De legende van 'Rollibock': het had de vorm van een reusachtige geit met lange horens en vurige ogen. Zijn hele lichaam was bedekt met ijsschotsen in plaats van haar

Johann Siegen schreef in 1921 in zijn Gletschermärchen: “Wie kent het mysterieuze leven van deze reuzen die dood zijn en toch leven, die stilstaan en toch heen en weer gaan, die levenloos liggen en toch steeds van gedaante veranderen, die zwijgen en toch met een donderstem roepen […] ?”

Het uitzicht op machtige, bijna onvergankelijke gletsjers maakt gevoelige reizigers nederig. Een vraag dringt zich op: Kunnen deze bergen ooit aan iemand toebehoren? Of maken ze deel uit van een gemeenschappelijk erfgoed dat moet worden beschermd en doorgegeven? Wie voor het laatste kiest, moet zichzelf een andere kritische vraag stellen: Dragen mijn handelingen bij tot de bevordering van het erfgoed?

STEUN ONZE VERHALEN

Vind je het tof wat we doen? Help ons de inspirerendste reisverhalen ter wereld te blijven delen. Bij WideOyster geloven we in avontuur, in eerlijke verhalen, en in het vangen van de wereld zoals die écht is: rauw, puur en adembenemend mooi.

We reizen naar de uithoeken van de wereld om je te trakteren op betoverende fotografie, diepgravende reisjournalistiek en meeslepende verhalen die informeren én inspireren. Maar voor niets gaat de zon op. Het kost tijd, hartstocht en middelen om WideOyster draaiende te houden – zonder paywalls, zonder clickbait. Gewoon eerlijke, hoogwaardige reiscontent.

Waardeer je wat we doen, steun ons dan met een eenmalige bijdrage.
Klik hieronder om ons te steunen en deel uit te maken van het avontuur.

Over de auteur

Malte heeft ontdekkingsreizen in zijn DNA. Als fotograaf en reisschrijver houdt hij van extreme en exotische bestemmingen. Zijn boeiende verhalen zijn verschenen in meer dan 40 publicaties, waaronder National Geographic Traveler, GEO, Terra en Spiegel. Reizen gaat voor mij niet over het afvinken van plaatsen op een lijst. Het gaat om een duik in het onbekende, het loslaten van plannen en het omarmen van het onverwachte. De beste reizen zijn niet gescript - ze ontvouwen zich in realtime en onthul...

Over de fotograaf

Al 25 jaar reist fotograaf Frits Meyst de wereld rond, op zoek naar onbekende culturen, afgelegen plekken en grootse avonturen.‘Ik hoop mijn lezers te inspireren om te reizen, om uit hun comfortzone te stappen en zich onder te dompelen in onbekende culturen,’ vertelt Frits. Zijn verhalen en foto’s verschijnen onder andere in National Geographic Traveler, Time Magazine, The New York Times, The Guardian, ANWB Reizen Magazine, Kampioen, Op Pad en WideOyster Magazine.

Privé: Beren, Belize, Brazilië & meer

Van de hoofdredacteur

Avontuur in Asturië

Beren, paarden, bergen en golven

Meren en vulkanen

'Zomersneeuw' in de zuidelijke Andes van Chili

Hotel 7 Islas

Ambachtelijke gastvrijheid in Madrid

Privé: Exclusief voor abonnees (dat is gratis!) van WideOyster

Maak kans op een winterescape in Wallis, Zwitserland!

Wintersport in de Aletsch Arena, Wallis

Sneeuwparadijs zonder auto’s

Les Marécottes, Martigny Région, Wallis

Dwars door het paradijs

Gornergrat, Wallis – Eten & Slapen onder de sterren

Een sterrennacht boven de gletsjers van Zermatt

4 IJskoude avonturen in Zwitserland

IJscanyoning, ijsklimmen, cross­coun­try­skiën en ijsbaden

Net zoals elke reis snacks nodig heeft, heeft onze website cookies nodig om te functioneren. Accepteer onze cookies en laat het avontuur beginnen! Lees ons Privacybeleid.