Roadtrippen door Skåne

Een Zweedse reis vol verborgen parels

Op weg naar het hoge noorden in Europa, vergeten mensen vaak het zuiden. Ga naar Skåne, de bruisende zuidelijkste provincie van Zweden, en maak een roadtrip langs de verborgen juweeltjes. Vergeet je fika niet!

TEKST: Nicolline van der Spek

FOTOGRAFIE: Frits Meyst

Magazine Skåne Special

Onze reis door Zweden begint in Denemarken. Het klinkt misschien vreemd, maar vliegen op Kopenhagen is de handigste optie als u naar Skåne reist, de zuidelijkste provincie van Zweden.

Na een rit van 15 minuten over de 16 kilometer lange Øresund-brug, zijn we in Malmö. We laten de stad al snel achter ons en rijden door een landschap waarin de lijnen licht glooiend zijn. Velden met tarwe, lavendel, zonnebloemen. Af en toe verschijnen er witte kerken in de verte. In de lucht een zwarte wouw en een groep kraanvogels langs de waterkant. Bomen in bloei. Lijsterbessen. Hier in Zweden zeggen ze hoe strenger de winter, hoe groter de bessen, maar op dit moment zijn we nog ver van de winter verwijderd. Het is prachtig nazomerweer, zonder een wolkje aan de lucht. Het gepraat van mijn vrienden vervaagt naar de achtergrond: “Ga je naar het zuiden? Dat is niet het echte Zweden.”

Excuseer me?

Skåne is mijn eerste reis naar Zweden. Ik ben nog nooit in het land van het noorderlicht geweest. Ik weet dat ik in het uiterste zuiden van het land nooit rendieren de weg zal zien oversteken. Een paar everzwijnen misschien, gezien de waarschuwingsborden langs de weg, maar voorlopig is de kust veilig als we Ystad binnenrijden.

Nordic Noir

Ik hoef de fans niets te vertellen: Ystad is de stad van Wallander, het tv-programma dat gebaseerd is op de romans van Henning Mankell over politierechercheur Kurt Wallander, die in deze havenstad woont. Door de aanwezigheid van een filmstudio mag Ystad zich het Hollywood van Scandinavië noemen. Liefhebbers van Nordic Noir kunnen een Wallander Misdaadtour door Ystad maken. Drink een koffie bij Fridolfs Konditori, de favoriete plek van de Zweedse Sherlock Holmes, of boek net als wij een hotelkamer in het oude stationsgebouw van de stad, dat in de serie de rol van het politiebureau speelde.

Torenwachter

Met zijn vrolijke gele huizen is er weinig aan de stad Ystad dat haar met moord en doodslag in verband zou brengen. Toch zijn we bezorgd vanwege de torenwachter. In Zweden hielden torenwachters vroeger de burgers op de hoogte van naderend gevaar, zoals brand. Tegenwoordig zijn ze meestal verouderd. Maar Ystad is de enige stad in Zweden die deze traditie in stand heeft gehouden. De stadswacht van Ystad is de 72-jarige vrijwilliger Roland Borg, die de 51 meter hoge kerktoren beklimt en tussen 21.15 en 1 uur ‘s nachts om de 15 minuten een kreet slaakt. Als je hem hoort toeteren, is alles in orde. Sommige toeristen denken dat het een robot is, een machine. Maar nee, hij staat daar echt elke avond. Behalve vanavond. Geen Roland te zien. Ik vraag een ober om opheldering. Hij kijkt op zijn horloge en raakt in paniek. Mr. Borg zou daar moeten zijn. Dit is nog nooit eerder gebeurd. Ik denk nog steeds dat er met me gerotzooid wordt, maar het is echt. De ober, de mensen in het hotel, iedereen is in paniek. Binnenkort moet ik Wallander vragen deze zaak in handen te nemen om erachter te komen: Wat is er gebeurd met de torenwachter van Ystad?

Het bad van de priester

Dag 2. We lopen door Vik, een klein vissersdorpje ten noorden van Ystad, waar het ruikt naar zeewier en appelbloesem. Ooit voeren de vissers uit deze streek op hun handelsroutes tot ver buiten Europa. Amber uit deze regio is tot in Egypte gevonden. Op dit moment is er heel weinig aan de hand. Geen stress, het is Zweden. Een man met een hoed tilt een rode kajak van zijn auto. De Oostzee, buitengewoon kalm vandaag, wacht geduldig af. Een vrouw laat haar hond uit. Het tempo ligt laag, totdat een groepje jongeren voorbij fietst en de echo van de jeugd door de lucht weerkaatst. Een hond schrikt. Als ik even later het einde van de weg bereik en het strand oploop, loop ik ze weer tegen het lijf. Het zijn toevallig studenten geologie uit Göteborg. Zonder het te weten sta ik op een heel bijzondere plaats, zo is mij verteld; een versteende zandvulkaan, in Vik beter bekend als ‘het bad van de priester’, omdat een man van de kerk hier ooit een bad nam in het ‘oog’ van de vulkaan, althans zo gaat het verhaal. De versteende zandvulkaan doet me denken aan bloemen gemaakt van gesneden tomaten, die je vindt bij een Chinees buffet. Een roos gemaakt van steen.



Er is heel weinig aan de hand in Vik. Een vrouw laat haar hond uit. Het gaat in een traag tempo. Geen stress, het is Zweden


Verborgen juwelen

Tijdens onze rondreis door Skåne komen we nog meer van dit soort verborgen juweeltjes tegen, plaatsen die zich aan de drukte weten te onttrekken. Er zijn geen borden die de mensen naar de zandvulkaan leiden. Het strand bij Knäbäckshusen is ook zo. Het is alsof we in Thailand zijn. Niemand te bekennen, evenmin als het vissershuisje van broer Mats en Max bij Åhus, twee palingvissers vol meeslepende verhalen. Een echt juweeltje. Ales Stenar, het Stonehenge van Zweden, kan daarentegen onmogelijk een verborgen juweel worden genoemd: te groot. Kom vroeg als je Ales Stenar bezoekt. Zet je wekker om 7 uur, neem een ritje van 30 minuten vanuit Ystad en je staat alleen op een van de meest mysterieuze plekken van Zweden.

Fika tijd

Halverwege onze road trip maken we een stop bij Allé, een oude boerderij waar je kunt lunchen. Eva Thuresson, de eigenares, wacht al op ons. Aquavit verschijnt op tafel als Eva een salade van haring en eieren serveert, en haring zonder aquavit is als een Viking zonder baard. Wat ervoor geserveerd wordt, wordt gubbröra genoemd, wat letterlijk vertaald oude mannen rotzooi betekent. Klinkt alsof je hier een glas aquavit bij nodig hebt, maar ik kan je verzekeren dat gubbröra fantastisch smaakt. We hebben zalm als hoofdgerecht en als toetje een vroege fika. In Zweden is de officiële fika-tijd om drie uur ‘s middags, maar je kunt het op elk moment doen. Het betekent dat je tijd voor jezelf moet nemen, of met vrienden of collega’s. Een klein moment van helemaal niets doen. Een soort theetijd, maar dan met koffie in plaats van thee. We hadden onze eerste fika in Ystad, bij chef-kok André Svensson’s Grändens Mat: worteltaart met fruit. Ik moet toegeven: het eten in Skåne is een sensatie om je vingers bij af te likken.



Het eten in Skåne is een sensatie om je vingers bij af te likken. Een groot deel wordt lokaal geproduceerd en lijkt rechtstreeks van de bomen op je bord te vallen: appels, bramen, moerbeien


Een groot deel wordt lokaal geproduceerd en lijkt rechtstreeks van de bomen op je bord te vallen: appels, bramen, moerbeien. Een paar tips voor de kenner. Ga eten bij Jord&Bord, een klein restaurantje van twee enthousiaste fijnproevers. Pluk uw fruit in Bränneriets Gård als onderdeel van de nationale hobby; fruit plukken. Kook buiten op een vuurtje in Nyrups Naturhotell, waar u kunt overnachten in een yurt. Je kunt overal aanschuiven: bij boeren, kruidenkwekers, bierbrouwers. Overal krijgt u een spectaculaire variëteit aan ecologische en duurzame juweeltjes voorgeschoteld. Nog een laatste tip: Als je kinderen hebt die zeuren en alleen maar fastfood willen eten, maak dan geen roadtrip door Skåne. Bijna alles is hier biologisch. Of je stuurt je kinderen naar Holy Smoke, een barbecueparadijs voor de onwrikbare carnivoor. Als toetje: heilig gerookt vanille-ijs.

Een uur vliegen, een uur rijden, een uur kanoën

Het eten van vlees ligt onder vuur. We weten het allemaal. Vooral hier, in het land van Greta Thunberg. Schaamte over vliegen is overal doorgedrongen, vooral in Zweden. Mensen gaan steeds vaker in eigen land op vakantie, met de trein. Sorry voor de kop bovenaan, maar dit was onze ervaring.
Waar zijn we? We zitten met het WideOyster-team rond een vuur met Jon Marin, de eigenaar van kanoverhuurbedrijf Outcraft. Het eiland waar we zojuist zijn aangemeerd, ligt midden in Immeln, het op twee na grootste meer in Skåne met 200 kleine eilandjes.



Twee uur lang langzaam koken, een beetje roeren, een beetje praten over wat het leven zinvol maakt en eindeloos naar het vuur staren


Een uur vliegen, een uur rijden, een uur kanoën – en je bent er. Jon Marin is een man zonder grenzen: een natuurminnende vader en echtgenoot, een zakenman gespecialiseerd in avontuurlijke reizen, een lokaal politicus en voormalig legerofficier. Onze homo Universalis is momenteel een vuur aan het bouwen. Er is geen wind. De rimpeling in het meer die ik veroorzaakte met mijn duik in het water is volledig verdwenen. De eerste sterren beginnen te verschijnen. De vonken van het vuur dansen rond het gezicht van Jon. We eten pytt i panna, een hasj zoals mijn moeder zou zeggen. Tegelijkertijd is mijn moeder niet beledigd als ik haar vertel dat deze hasj van een heel andere klasse is. Het is met zorg bereid: een product van twee uur langzaam koken. Een beetje roeren, een beetje praten over wat het leven zinvol maakt en eindeloos naar het vuur staren. John verhuurt kano’s, maar hij verkoopt stilte. Sprekend over ons vuurtje, zegt hij: “het praat met je op een betekenisvolle manier.” Ik heb duizenden vragen voor Jon, maar na de derde – Heb je hier ooit een eland gezien? – Ik zwijg. Ik kijk in het vuur, wetende dat we in het donker terug moeten kanoën, over het diepblauwe meer.
Dit is mijn beste kano-ervaring ooit.

Zweden voor fijnproevers

Aan het eind van onze road trip zijn we in Kullaberg, een ruig schiereiland in het noordwesten van Skåne met drieëntwintig grotten en spannende kliffen waar je vanaf kunt abseilen. U kunt hier tuimelaars zien, een vuurtoren en u kunt zelfs Denemarken zien aan de andere kant van het water. Vijf kilometer langs de kust ligt Mölle. Er is iets speciaals aan Mölle. Deze badplaats heeft een roemrijke en schandalige geschiedenis. Wij kunnen het ons niet meer voorstellen, maar in 1910 waren de mensen stomverbaasd: mannen en vrouwen die samen de zee ingingen. Hoe schandalig! De zwart-wit foto’s die Peter Lundh in die tijd maakte, werden wereldberoemd. Op de foto’s ziet u dames in ouderwetse badpakken en mannen met grote snorren en reusachtige golven achter zich. Het materiaal kleeft aan hun wespachtige taille, zeker spannender dan de wetsuits die tegenwoordig worden gebruikt bij het surfen in dezelfde zee. Een ander interessant detail is dat er ooit een trein was die vanuit Berlijn rechtstreeks naar Mölle reed. Het was toen net zo druk als het nu rustig is. In de zomer baden dagelijks 2000 mensen in de golven van Mölle. Zowel mannen als vrouwen! Als ze zo mooi waren als Lisa Wohlfahrt, kan ik de opwinding zeker begrijpen.



In 1910 waren de mensen stomverbaasd: mannen en vrouwen die samen de zee ingingen. Hoe schandalig!


Lisa is de eigenaresse van Mölle Krukmakeri en heeft de mooiste ogen van Skåne. Als we haar pottenbakkerij binnenlopen, is ze druk aan het werk. Ze steekt een hand uit in de vorm van haar elleboog, maar met een vrolijke glimlach. Na ons driemaal verontschuldigd te hebben (“sorry, ik had nog wat klei aan mijn handen”) zitten we aan de eettafel met Lisa. Het lijkt op een hippe strandbar in het midden van het dorp. In de keuken worden onze Napolitaanse pizza’s bereid. Lisa’s man, een dierenarts, schenkt de wijn in. We heffen een toast op Skåne, Zweden voor fijnproevers.

STEUN ONZE VERHALEN

Vind je het tof wat we doen? Help ons de inspirerendste reisverhalen ter wereld te blijven delen. Bij WideOyster geloven we in avontuur, in eerlijke verhalen, en in het vangen van de wereld zoals die écht is: rauw, puur en adembenemend mooi.

We reizen naar de uithoeken van de wereld om je te trakteren op betoverende fotografie, diepgravende reisjournalistiek en meeslepende verhalen die informeren én inspireren. Maar voor niets gaat de zon op. Het kost tijd, hartstocht en middelen om WideOyster draaiende te houden – zonder paywalls, zonder clickbait. Gewoon eerlijke, hoogwaardige reiscontent.

Waardeer je wat we doen, steun ons dan met een eenmalige bijdrage.
Klik hieronder om ons te steunen en deel uit te maken van het avontuur.

Over de auteur

Nicolline van der Spek won meerdere prijzen voor haar reisjournalistiek. Ze schrijft met aanstekelijk enthousiasme en staat bekend om haar originele invalshoeken. In haar verhalen klinkt altijd een vleugje geschiedenis door, die ze gebruikt om context te geven: “Ik ben niet geïnteresseerd in jaartallen, maar in mensen en hun wereld.” Haar werk verscheen onder meer in Cosmopolitan, National Geographic, ANWB Reizen Magazine, Kampioen en WideOyster Magazine.

Over de fotograaf

Al 25 jaar reist fotograaf Frits Meyst de wereld rond, op zoek naar onbekende culturen, afgelegen plekken en grootse avonturen.‘Ik hoop mijn lezers te inspireren om te reizen, om uit hun comfortzone te stappen en zich onder te dompelen in onbekende culturen,’ vertelt Frits. Zijn verhalen en foto’s verschijnen onder andere in National Geographic Traveler, Time Magazine, The New York Times, The Guardian, ANWB Reizen Magazine, Kampioen, Op Pad en WideOyster Magazine.

Peddelen en bosbaden in

Skåne, Zweden

Smaken van Skåne

De Zweedse bestemming voor fijnproevers

Fietsen over de Sydostleden

Op de fiets door het glooiende groen van Skåne

Skåneleden Trail, Zweden

10 highlights die je gezien móét hebben

Foteviken, Skåne

Leven als een echte Viking

Blekinge Archipel, Zweden

Ontdek de routes langs de Oostzee

Mikael Helsing

Fotografieportfolio

Wild Zweden

Op zoek naar beer, visarend en eland

Net zoals elke reis snacks nodig heeft, heeft onze website cookies nodig om te functioneren. Accepteer onze cookies en laat het avontuur beginnen! Lees ons Privacybeleid.